Logotyp Miesięczny Indeks Koniunktury

Miesięczny Indeks KoniunkturyLuty 2024

102
Wyjaśniamy:

MIK wzrósł w lutym o 1,0 pkt. do poziomu 102,0 pkt., co oznacza przewagę nastrojów pozytywnych wśród przedsiębiorców.

MIK w czasie

MIK wzrósł w lutym o 1,0 pkt. do poziomu 102,0 pkt., co oznacza przewagę nastrojów pozytywnych wśród przedsiębiorców. Lutowy MIK jest o 1,6 pkt. wyższy niż ubiegłoroczny odczyt lutowy (100,4 pkt.). Jest też wyższy o 7,8 pkt. od najniższej wartości MIK w 2023 r., odnotowanej w czerwcu (94,2 pkt.), i o 2,1 pkt. niższy od najwyższej wartości MIK w 2023 r., zarejestrowanej w listopadzie (104,1 pkt.). O wzroście MIK w lutowym odczycie zadecydowała przewaga pozytywnych ocen w czterech odsezonowanych komponentach: płynność finansowa, wynagrodzenia, zatrudnienie i moce produkcyjne.

Dane do pobrania

Komponenty MIK

Dwa odsezonowane komponenty MIK są powyżej poziomu neutralnego i wzrosły zarówno m/m, jak i r/r. Należą do nich: zatrudnienie (104,6 pkt.; wzrost m/m o 1,6 pkt. i r/r o 3,9 pkt.), co potwierdza chęć zatrudniania pracowników, mimo trudnych uwarunkowań prowadzenia biznesu, oraz moce produkcyjne (101,7 pkt.; wzrost m/m o 9,9 pkt. i r/r o 0,8 pkt.), który od marca 2023 r. był poniżej poziomu neutralnego. Kolejnymi dwoma komponentami, które w lutowym odczycie są powyżej poziomu neutralnego, ale odnotowały spadki m/m i r/r są: wynagrodzenia (112,5 pkt.; spadek m/m o 14,2 pkt. i r/r o 4,1 pkt.) i płynność finansowa (114,8 pkt.; spadek m/m o 3,7 pkt. i r/r o 3,0 pkt.). Komponent wynagrodzenia utrzymuje się powyżej 100,0 pkt. od lutego 2021 r., a płynność finansowa w zasadzie przez cały okres badania, co potwierdza, że firmy, mimo rosnących kosztów, dużej dynamiki i niepewności zdarzeń gospodarczych, są w stosunkowo dobrej kondycji finansowej. Pozytywna ocena płynności finansowej przedsiębiorstw nie przekłada się na ich inwestycje. Lutowy odczyt komponentu inwestycji wzrósł m/m o 0,9 pkt. do poziomu 84,3 pkt., ale od 2021 r. pozostaje poniżej poziomu neutralnego.

Lutowy odczyt jest drugim z kolei, w którym odnotowaliśmy poprawę odsezonowanego wskaźnika wartości sprzedaży (z 91,2 pkt. w grudniu 2023 r. do 94,2 pkt. w lutym 2024 r.) oraz nowych zamówień (odpowiednio: z 81,9 pkt. do 93,8 pkt.). Nadal jednak ich wartości pozostają poniżej poziomu neutralnego. Lutowy odczyt komponentu inwestycji wzrósł  m/m o 0,9 pkt. do poziomu 84,3 pkt., ale od 2021 r. pozostaje poniżej poziomu neutralnego. 

Dane do pobrania

MIK wg wielkości firm

W lutym MIK dla średnich i dużych firm osiągnął poziom powyżej neutralnego (odpowiednio 103,8 pkt. i 102,3 pkt.), co oznacza przewagę nastrojów pozytywnych. Jednocześnie względem poprzedniego miesiąca odnotowaliśmy spadek o 5,9 pkt. dla dużych przedsiębiorstw i o 1 pkt. dla średnich. W mikro- (99,5 pkt.) i małych firmach (98,9 pkt.) dominują nadal nastroje negatywne, mimo  wzrostu wartości wskaźnika (odpowiednio o 8,1 pkt. oraz o 2,4 pkt.).

Na wzrost wartości MIK dla mikroprzedsiębiorstw wpłynęły pozytywne odczyty dotyczące planów zwiększania wynagrodzeń i zatrudnienia oraz płynności. Z kolei obniżenie MIK dla dużych firm jest konsekwencją przewagi firm notujących spadek wartości sprzedaży i nowych zamówień nad wskazującymi ich wzrost oraz firm posiadających zbyt duże moce produkcyjne. Do spadku wartości MIK dla średnich przedsiębiorstw przyczyniły się negatywne odczyty wartości sprzedaży i nowych zamówień, zbyt duże moce produkcyjne oraz przewaga nieinwestujących w aktywa materialne i niematerialne nad inwestującymi.

W porównaniu wskaźników koniunktury r/r widać poprawę wartości MIK tylko wśród mikrofirm. W lutym 2023 r. nastroje pozytywne przeważały w dużych, średnich oraz małych przedsiębiorstwach.

Dane do pobrania

MIK wg branż

W lutowym pomiarze MIK pozytywne nastroje przeważają w usługach, budownictwie oraz produkcji (odpowiednio: 112,3 pkt., 106,1 pkt. i 105,7 pkt.). Wartości wskaźnika dla handlu (99,7 pkt.) oraz TSL (97,4 pkt.) są poniżej 100 pkt., co oznacza, że w tym segmencie dominują nastroje negatywne. Wzrost wartości MIK odnotowaliśmy wśród przedsiębiorstw usługowych (o 3,6 pkt.), budowlanych (o 3,2 pkt.) oraz handlowych (o 2,4 pkt.). Na poprawę nastrojów w branży usługowej wpłynęły pozytywne odczyty dotyczące płynności finansowej, posiadanych mocy produkcyjnych oraz planów zwiększania wynagrodzeń i zatrudnienia. Pozytywne odczyty dotyczące zatrudnienia, wynagrodzeń, mocy produkcyjnych oraz płynności finansowej przyczyniły się do wzrostu wartości wskaźnika MIK w handlu, mimo dominacji negatywnych nastrojów już siódmy miesiąc z rzędu.

Pogorszenie nastrojów obserwujemy wśród przedsiębiorców z branży TSL oraz produkcji (odpowiednio o 1,6 pkt. oraz o 0,6 pkt.). Na utrzymujące się negatywne nastroje w branży TSL (97,4 pkt.) wpłynęła przewaga przedsiębiorców notujących spadki m/m wartości sprzedaży i nowych zamówień nad firmami notującymi wzrosty, a także posiadających zbyt duże moce produkcyjne oraz nieinwestujących w aktywa materialne i niematerialne nad inwestującymi.

W porównaniu do odczytów z zeszłego roku widzimy ich wzrost w budownictwie (o 11,2 pkt.) oraz usługach (o 3,4 pkt.). W lutym 2023 r. nastroje pozytywne przeważały w handlu, usługach i produkcji.

Dane do pobrania

Wyniki różnych badań z ostatnich kwartałów świadczą o tym, że przedsiębiorcy mają problem ze zidentyfikowaniem stanu koniunktury, a w każdym badaniu widać dwie tendencje.

Wyniki różnych badań z ostatnich kwartałów świadczą o tym, że przedsiębiorcy mają problem ze zidentyfikowaniem stanu koniunktury, a w każdym badaniu widać dwie tendencje. W III kwartale 2023 r., gdy aktywność gospodarcza odbijała, przedsiębiorstwa raportowały obawy o spowolnienie i pogorszenie sentymentu. Natomiast w IV kwartale wzrostowi optymizmu towarzyszyły słabsze wyniki gospodarcze. Te wydarzenia pokazują, że wśród przedsiębiorców wciąż jest duża niepewność co do przyszłego stanu koniunktury i jest to druga spośród najczęściej raportowanych barier w rozwoju firm. Niemniej bieżące dane MIK pozwalają na lekki optymizm – wynik przekraczający poziom neutralny, czyli powyżej 100 pkt., dotychczas zwykle przypadał na okres szybkiego wzrostu, który sięgał nawet 4 proc. r/r.

Argumentów przemawiających za odbiciem gospodarczym dostarcza też struktura poszczególnych komponentów. Przede wszystkim obserwujemy poprawę wszystkich wskaźników opisujących bieżącą aktywność. Lepsze są zarówno oceny sprzedaży, jak i portfela zamówień czy wykorzystania mocy produkcyjnych. Ponownie więcej firm zaczyna tworzyć plany inwestycyjne. Co więcej, odbicie aktywności dociera także do firm małych i mikroprzedsiębiorstw. Taka sytuacja nierozerwalnie wiąże się z przyśpieszaniem tempa wzrostu PKB – spodziewamy się, że już w I kwartale przekroczymy barierę 2 proc. wzrostu.

Jednak badanie pokazuje też kilka trudności, np. wskaźnik opisujący planowane zmiany wynagrodzeń spadł do najniższych poziomów od czasu obowiązywania obostrzeń pandemicznych. Takie dane wskazują, że poza podwyżkami płacy minimalnej, firmy mają stosunkowo mało przestrzeni na zwiększanie zarobków. W efekcie prawdopodobnie w II połowie 2024 r. będziemy obserwować spowalnianie wzrostu płac, przy niekoniecznie malejącej inflacji.

~ Ekspert PIE
Jakub Rybacki, Kierownik Zespołu Makroekonomii PIE

Bariery dla firm

W lutym główną barierą utrudniającą działalność firmom były nadal koszty pracownicze (69 proc. wskazań; spadek o 1 pkt. proc. m/m). Na kolejnym miejscu znalazła się niepewność sytuacji gospodarczej (59 proc.; wzrost o 3 pkt. proc. m/m). Trzecie miejsce zajęły rosnące ceny energii (56 proc.; bez zmian m/m). W stosunku do poprzedniego miesiąca zauważalnie wzrósł udział firm skarżących się na niedostępność pracowników (51 proc.; wzrost o 8 pkt. proc. m/m). Nieco więcej firm narzekało na zatory płatnicze (45 proc.; wzrost o 1 pkt. proc. m/m) i rosnące koszty finansowania (30 proc.; wzrost o 2 pkt. proc. m/m). Nieznacznie zmniejszył się natomiast udział firm borykających się z niedostępnością produktów (19 proc.; spadek o 2 pkt. proc. m/m).

Firmy budowlane częściej niż inne wymieniały koszty pracownicze jako główną barierę prowadzenia działalności gospodarczej (74 proc.). Poza tym częściej doskwierały im niedostępność pracowników (61 proc.) i rosnące zatory płatnicze (52 proc.). Niepewność sytuacji gospodarczej i rosnące koszty finansowania częściej niż inni wymieniali przedstawiciele branży TSL (odpowiednio: 71 proc. i 38 proc.). Ceny energii utrudniały działalność przede wszystkim firmom produkcyjnym (66 proc.), a niedostępność produktów produkcyjnym (24 proc.), handlowym (23 proc.) i budowlanym (23 proc.).

Dane do pobrania

Wyniki badań ankietowych firm

Zapraszamy do zapoznania się z odpowiedziami przedsiębiorców udzielonymi w badaniu koniunktury. Wyniki badań posłużyły do wyznaczenia poziomu MIK.

Biuletyny miesięczne i kwartalne