Miesięczny Indeks Koniunktury

MIK w czasie

Spośród siedmiu komponentów tworzących MIK wartości dla pięciu są powyżej poziomu neutralnego: wartości sprzedaży, liczby nowych zamówień, zatrudnienia, wynagrodzeń oraz płynności finansowej. Oznacza to przewagę ocen pozytywnych nad negatywnymi w tych obszarach. W ujęciu miesięcznym większość komponentów odnotowała wzrost (z wyjątkiem wynagrodzeń), przy czym dla wartości sprzedaży oraz liczby nowych zamówień wskaźniki przekroczyły poziom neutralny.

Poniżej poziomu neutralnego utrzymują się wskaźniki mocy produkcyjnych oraz inwestycji. Wartości dla tych komponentów spadły w porównaniu z poprzednim miesiącem.

Dane do pobrania

Komponenty MIK

W kwietniu odnotowano wyraźną poprawę sytuacji przedsiębiorstw, na co wskazuje wzrost większości komponentów MIK. Po czterech miesiącach spadków istotnie poprawiła się płynność finansowa, której wskaźnik osiągnął poziom 120,8 pkt. (+15,6 pkt. m/m), a ponad połowa firm (53 proc.) deklaruje możliwość utrzymania działalności przez okres dłuższy niż trzy miesiące. Wyraźnie wzrosły także komponenty dotyczące wartości sprzedaży (113,4 pkt.; +25,6 pkt. m/m; +11,6 pkt. r/r) oraz liczby nowych zamówień (102,9 pkt.; +10,3 pkt. m/m; +6,2 pkt. r/r), które przekroczyły poziom neutralny, sygnalizując ożywienie popytu. Poprawie uległa również sytuacja na rynku pracy – wskaźnik zatrudnienia wzrósł do 107,3 pkt. (+3,7 pkt. m/m; +6,5 pkt. r/r), wskazując na przewagę firm zwiększających zatrudnienie nad firmami planującymi redukcję, podczas gdy wskaźnik wynagrodzeń, mimo że utrzymuje się na wysokim poziomie (112,1 pkt.; +1,5 pkt. r/r), odnotował spadek o 3,3 pkt. m/m, co może sugerować wyhamowanie presji płacowej. Jednocześnie utrzymują się słabsze wyniki w obszarze wykorzystania mocy produkcyjnych (97,6 pkt.; -0,4 pkt. m/m; +2,5 pkt. r/r) oraz inwestycji (71,3 pkt.; -11,1 pkt. m/m; -19,3 pkt. r/r), przy czym szczególnie silny spadek aktywności inwestycyjnej wskazuje na utrzymującą się ostrożność firm w podejmowaniu decyzji rozwojowych.

Dane do pobrania

MIK wg wielkości firm

W kwietniu poprawa nastrojów przedsiębiorstw była zróżnicowana w zależności od wielkości firm, przy czym najlepsze wyniki odnotowały podmioty duże i średnie. W dużych firmach wskaźnik MIK wyniósł 112,8 pkt. (+6,8 pkt. m/m), a pozytywne nastroje wynikały m.in. ze wzrostu sprzedaży (47 proc. firm) i nowych zamówień (28 proc.), przy jednoczesnym wysokim poziomie bezpieczeństwa finansowego – 64 proc. deklaruje możliwość funkcjonowania ponad trzy miesiące. Jeszcze silniejszą poprawę odnotowano w firmach średnich (111,2 pkt.; +18,8 pkt. m/m; +7,9 pkt. r/r), gdzie częściej wskazywano wzrost niż spadek sprzedaży i nowych zamówień oraz plany zwiększenia zatrudnienia (12 proc.). W przypadku małych firm wskaźnik osiągnął poziom zbliżony do neutralnego (97,8 pkt.; +7,8 pkt. m/m; +7,2 pkt. r/r), co wynikało głównie z poprawy sprzedaży (31 proc.) i nowych zamówień (24 proc.), jednak nadal widoczna była przewaga nastrojów negatywnych związana z niską aktywnością inwestycyjną (tylko 28 proc. firm inwestowało). Najsłabsze wyniki odnotowano w mikroprzedsiębiorstwach (84,1 pkt.; -3,2 pkt. m/m; -11,9 pkt. r/r), gdzie aż 70 proc. firm deklaruje brak inwestycji, a jedynie 45 proc. posiada środki na funkcjonowanie powyżej trzech miesięcy; dodatkowo w tej grupie przeważają firmy odnotowujące spadek sprzedaży (27 proc.) nad tymi, które raportują jej wzrost (26 proc.).

Dane do pobrania

MIK wg branż

W badanym okresie koniunktura sektorowa pozostawała zróżnicowana, przy czym w większości analizowanych branż odnotowano poprawę nastrojów w ujęciu miesięcznym. Najwyższą wartość MIK osiągnęła produkcja (104,4 pkt), jednak wzrost o 1,9 pkt m/m nie zniwelował wyraźnie słabszego wyniku niż przed rokiem (-9,0 pkt r/r), co wskazuje na utrzymujące się ograniczenia w odbudowie aktywności sektora. Silną poprawę zanotował sektor TSL (103,1 pkt, wzrost o 12,4 pkt m/m i 1,2 pkt r/r). Pozytywny obraz utrzymał się w handlu (101,0 pkt, wzrost o 4,8 pkt m/m i 8,9 pkt r/r), co potwierdza zarówno poprawę krótkookresową, jak i korzystniejszą sytuację sektora względem analogicznego okresu ubiegłego roku. Nadal poniżej poziomu neutralnego pozostawały natomiast usługi oraz budownictwo. W usługach wskaźnik MIK osiągnął poziom 97,6 pkt, przy wzroście o 1,3 pkt m/m i 2,1 pkt r/r, co wskazuje na ograniczoną skalę poprawy. W budownictwie wskaźnik wyniósł 96,7 pkt; mimo wzrostu o 6,6 pkt m/m, sektor pozostawał słabszy niż rok wcześniej (-4,4 pkt r/r). Łącznie wyniki wskazują na poprawę bieżących ocen koniunktury w większości branż, przy jednoczesnym utrzymaniu wyraźnych różnic sektorowych oraz mniej jednoznacznym obrazie w ujęciu rocznym.

Dane do pobrania

W kwietniu, po dwóch miesiącach, nastroje pozytywne przeważają ponownie nad negatywnymi w polskich firmach. Obserwujemy zdecydowane ożywienie na rynku – w stosunku do poprzedniego miesiąca wyraźnie wzrosły wartości wskaźników sprzedaży i nowych zamówień, poprawiła się też płynność finansowa przedsiębiorstw.

Sytuacja na rynku pracy jest nadal stabilna. Choć lekko wzrosło bezrobocie rejestrowane, to nadal więcej firm planuje zatrudnianie nowych pracowników. Jednocześnie, mimo że firmy nadal częściej planują podwyżki niż obniżki płac, widać wyhamowanie tempa wzrostu wynagrodzeń wynikające m.in. z malejącej inflacji.

Wśród barier utrudniających działalność przedsiębiorstw na pierwsze miejsce awansowała niepewność gospodarcza, a zaraz za nią znalazły się rosnące ceny energii. Wyraźnie więcej firm wskazało też na problemy związane z niedostępnością produktów. Jest to efekt niestabilnej sytuacji geopolitycznej po ataku USA i Izraela na Iran oraz zablokowaniu Cieśniny Ormuz, co spowodowało zawirowania na rynku ropy naftowej.

~ Ekspert PIE
dr Anna Szymańska, Kierowniczka Zespołu Wsparcia Badań

Bariery dla firm

W kwietniu główną barierą utrudniającą działalność firm, po raz pierwszy od połowy 2022 r., jest niepewność sytuacji gospodarczej, na którą wskazało prawie 2/3 przedsiębiorstw. Nieco ponad 60 proc. skarżyło się na rosnące koszty pracownicze i ceny energii, a ponad 40 proc. – na niedostępność pracowników i zatory płatnicze. Najrzadziej wymienianymi barierami pozostają niedostępność produktów i koszty finansowania. W stosunku do poprzedniego miesiąca wzrosły wskazania na uciążliwość cen energii i niedostępność produktów, natomiast wyraźnie zmniejszył się udział firm narzekających na koszty pracownicze, zatory płatnicze i niedostępność pracowników.

Firmy budowlane częściej niż inne branże narzekały w kwietniu na pięć z siedmiu barier prowadzenia działalności: niepewność sytuacji gospodarczej (74 proc.), rosnące koszty pracownicze (66 proc.), niedostępność pracowników (62 proc.) i produktów (33 proc.) oraz koszty finansowania (26 proc.). Na rosnące ceny energii częściej wskazywały firmy usługowe (66 proc.) i produkcyjne (65 proc.). Zatory płatnicze doskwierały przede wszystkim firmom z branży TSL (48 proc.) i handlowym (47 proc.). Na rosnące koszty finansowania, oprócz firm budowlanych, częściej narzekała taż branża TSL (26 proc.).

Dane do pobrania