Miesięczny Indeks Koniunktury

MIK w czasie

Spośród siedmiu komponentów tworzących MIK, wskaźniki trzech – płynności finansowej, wynagrodzeń oraz zatrudnienia – pozostały powyżej poziomu neutralnego, co oznacza przewagę ocen pozytywnych nad negatywnymi w tych obszarach. Najgłębsze spadki m/m odnotowały wartość sprzedaży i nowe zamówienia, które po październikowym wzroście ponownie znalazły się poniżej poziomu neutralnego. Wskaźnik zatrudnienia wzrósł natomiast najmocniej spośród wszystkich komponentów. Utrzymująca się słabość inwestycji może świadczyć o ostrożnym podejściu przedsiębiorców do nowych przedsięwzięć rozwojowych oraz o niepewności co do przyszłego popytu.

Dane do pobrania

Komponenty MIK

Najwyżej ocenianym obszarem pozostaje płynność finansowa (127,8 pkt.; -2,1 pkt. m/m) - 55 proc. firm deklaruje środki pozwalające na funkcjonowanie ponad trzy miesiące, a kolejne 28 proc. dysponuje rezerwami na 2 - 3 miesiące. Powyżej poziomu neutralnego utrzymały się również wynagrodzenia (110,8 pkt.; -0,3 pkt. m/m), przy czym 83 proc. przedsiębiorstw planuje utrzymać płace na obecnym poziomie, a podwyżki planuje 15 proc. Powyżej poziomu neutralnego znalazło się zatrudnienie (103,9 pkt.; +5,6 pkt. m/m), które wzrosło najmocniej spośród wszystkich komponentów - zdecydowana większość firm (81 proc.) nie przewiduje zmian w zatrudnieniu. Nieznacznie poniżej poziomu neutralnego pozostają moce produkcyjne (96,0 pkt.; +0,1 pkt. m/m), przy czym 80 proc. firm uznaje je za wystarczające do realizacji zamówień. Po październikowym wzroście poniżej poziomu neutralnego wróciły nowe zamówienia (93,0 pkt.; -10,3 pkt. m/m) oraz wartość sprzedaży (89,2 pkt.; -12,5 pkt. m/m), która odnotowała najgłębszy spadek m/m spośród wszystkich komponentów - wzrost sprzedaży m/m wskazało 16 proc. firm. Najsłabszym i najbardziej oddalonym od poziomu neutralnego komponentem pozostały inwestycje (71,8 pkt.; -4,6 pkt. m/m) - wydatki inwestycyjne poniosło 36 proc przedsiębiorstw, a 64 proc. nie realizowało inwestycji, najczęściej z powodu braku takiej potrzeby (49 proc. firm).

Dane do pobrania

MIK wg wielkości firm

Listopadowy pomiar MIK przyniósł przewagę nastrojów pozytywnych nad negatywnymi wśród dużych przedsiębiorstw (104,7 pkt.; -4,1 pkt. m/m) i średnich firm (102,8 pkt.; +0,7 pkt. m/m). Duże firmy wyróżnia najlepsza samoocena płynności finansowej (69 proc. firm ze środkami na ponad trzy miesiące) oraz najwyższy odsetek firm deklarujących wydatki inwestycyjne (49 proc.). Średnie przedsiębiorstwa jako jedyne odnotowały wzrost wskaźnika m/m i jako jedyne mają wartość MIK wyższą niż rok wcześniej, a wyróżnia je najwyższy odsetek firm ze wzrostem sprzedaży (23 proc.). Poniżej poziomu neutralnego znalazły się małe firmy (86,9 pkt.; -3,2 pkt. m/m) – obecnie grupa o najniższym poziomie MIK, z najniższym odsetkiem firm inwestujących (28 proc.) – oraz mikroprzedsiębiorstwa (89,7 pkt.; -0,6 pkt. m/m), w których najczęściej odnotowywano spadek wartości sprzedaży (29 proc. firm) i najrzadziej wskazywano na dobrą płynność finansową (46 proc. firm ze środkami na funkcjonowanie ponad trzy miesiące).

Dane do pobrania

MIK wg branż

W listopadzie odnotowaliśmy przewagę nastrojów pozytywnych nad negatywnymi w TSL (111,2 pkt.; +20,1 pkt. m/m), budownictwie (103,7 pkt.; +2,7 pkt. m/m) oraz usługach (101,8 pkt.; +8,2 pkt. m/m). Jest to wyraźna zmiana względem października, gdy przewagę nastrojów pozytywnych odnotowano w handlu, produkcji i budownictwie. TSL odnotowała największy wzrost wskaźnika spośród wszystkich branż i najwyższy odczyt w tym roku, a firmy z tej branży najrzadziej wskazywały na spadek sprzedaży (17 proc.). Budownictwo wyróżnia najwyższy odsetek firm planujących zwiększenie zatrudnienia (15 proc.) i wskazujących na zbyt małe moce produkcyjne względem portfela zamówień (17 proc.), a usługi – najwyższa aktywność inwestycyjna (42 proc. firm). W produkcji (95,4 pkt.; -9,9 pkt. m/m) i handlu (94,3 pkt.; -11,2 pkt. m/m) wskaźnik spadł poniżej poziomu neutralnego – w produkcji najwięcej firm ocenia swoje moce jako zbyt duże (17 proc.), a handel ma najniższą aktywność inwestycyjną (29 proc. firm) i najwyższy odsetek wskazujących na brak potrzeby inwestowania (56 proc.).

Dane do pobrania

Listopadowy MIK, mimo spadku, nie zmienia obrazu ostatnich miesięcy: nastroje przedsiębiorców utrzymują się w pobliżu poziomu neutralnego. Spadek wartości wskaźników sprzedaży i nowych zamówień w dużej mierze niweluje październikowe odbicie, ale po wyraźnym wzroście w jednym miesiącu zwykle następuje korekta, więc nie jest sygnałem załamania. Wyróżnia się natomiast kondycja finansowa firm i rynek pracy. Wskaźnik zatrudnienia wzrósł najmocniej spośród wszystkich komponentów i wrócił powyżej 100 pkt.

Ten obraz, stabilne finanse i zatrudnienie przy umiarkowanym popycie, jest zbieżny z danymi makroekonomicznymi. Według GUS, sprzedaż detaliczna w cenach stałych wzrosła r/r we wrześniu o 3,8 proc., a produkcja przemysłowa o 4,6 proc. Wskaźnik PMI dla przemysłu wzrósł w październiku do 50,0 pkt., najwyżej od osiemnastu miesięcy. Inflacja CPI spadła r/r w październiku do 3,5 proc. z 4,1 proc. we wrześniu, głównie za sprawą niższych cen paliw, a na ceny energii jako barierę wskazuje mniej firm niż miesiąc wcześniej. Najczęściej wymienianą barierą pozostaje jednak niepewność sytuacji gospodarczej, nawet częściej wskazywaną niż koszty pracownicze. Można zatem wnioskować, że firmy mają solidne zaplecze finansowe, ale brakuje im impulsu popytowego i pewności co do przyszłości, dlatego nastroje utrzymują się blisko poziomu neutralnego, mimo dobrej płynności i stabilnych danych o aktywności.

~ Ekspert PIE
dr Katarzyna Dębkowska, Koordynator Procesu Badawczego w PIE

Bariery dla firm

W listopadzie główną barierą utrudniającą firmom działalność stała się niepewność sytuacji gospodarczej, na którą wskazało 64 proc. firm. Nieco mniej, 60 proc., narzekało na koszty pracownicze, a 58 proc. na rosnące ceny energii. Prawie połowa firm zmagała się z niedostępnością pracowników (47 proc.) i zatorami płatniczymi (46 proc.). Podobnie jak w poprzednich miesiącach, najmniej firm wskazuje na koszty finansowania (22 proc.) i niedostępność produktów (15 proc.). W stosunku do poprzedniego miesiąca wzrosła uciążliwość zatorów płatniczych (o 5 pkt. proc.), niedostępności pracowników (o 4 pkt. proc.) i niepewności sytuacji gospodarczej (o 2 pkt. proc.), a zmniejszyła się uciążliwość kosztów finansowania (o 4 pkt. proc.), cen energii (o 3 pkt. proc.) oraz kosztów pracowniczych i niedostępności produktów (po 2 pkt. proc.).

Na niepewność sytuacji gospodarczej najczęściej wskazują firmy z branży TSL i mikrofirmy (po 70 proc.) oraz firmy produkcyjne (69 proc.). Firmy budowlane częściej niż w innych branżach narzekają na koszty pracownicze (69 proc.) i niedostępność pracowników (59 proc.), produkcyjne – na rosnące ceny energii (68 proc.), a handlowe – na zatory płatnicze (53 proc.) i koszty finansowania (29 proc.).

Dane do pobrania