Miesięczny Indeks Koniunktury

MIK w czasie

Wzrost wartości MIK powyżej poziomu neutralnego wskazuje na umiarkowaną poprawę nastrojów przedsiębiorców i większy optymizm dotyczący bieżącej sytuacji gospodarczej. Jednocześnie utrzymujące się słabe oceny inwestycji, sprzedaży i nowych zamówień mogą świadczyć o ostrożnym podejściu przedsiębiorców do podejmowania nowych przedsięwzięć rozwojowych oraz o utrzymującej się niepewności dotyczącej przyszłego popytu.

Dane do pobrania

Komponenty MIK

Najwyżej ocenianym obszarem jest płynność finansowa (133,7 pkt.; +15,9 pkt. m/m), która wyraźnie się poprawiła – 59% firm deklaruje środki pozwalające na funkcjonowanie przez ponad trzy miesiące, a kolejne 27% dysponuje rezerwami na 2–3 miesiące. Korzystnie oceniano również wynagrodzenia (107,5 pkt.; -1,9 pkt. m/m), gdzie 92% przedsiębiorstw planuje utrzymać płace na obecnym poziomie, a także zatrudnienie (102,3 pkt.; -0,8 pkt. m/m), które mimo niewielkiego spadku wskazuje na przewagę firm planujących wzrost zatrudnienia (12%) nad tymi planującymi redukcje (9%). Blisko poziomu neutralnego znalazły się moce produkcyjne (99,2 pkt.; -3,4 pkt. m/m), przy czym 74% firm uznaje je za wystarczające do realizacji zamówień, nowe zamówienia (99,2 pkt.; +1,5 pkt. m/m), które zbliżyły się do neutralnego poziomu dzięki poprawie m/m, oraz wartość sprzedaży (99,2 pkt.; +5,0 pkt. m/m), która wzrosła najbardziej spośród komponentów, choć poprawa nie ma jeszcze powszechnego charakteru. Najsłabszym komponentem pozostały inwestycje (73,4 pkt.; -8,4 pkt. m/m) – wydatki inwestycyjne poniosło jedynie 36% przedsiębiorstw, co potwierdza utrzymującą się ostrożność firm w podejmowaniu nowych przedsięwzięć rozwojowych.

Dane do pobrania

MIK wg wielkości firm

Analiza wartości MIK według wielkości przedsiębiorstw wskazuje na wyraźne zróżnicowanie nastrojów gospodarczych. Najlepszą sytuację odnotowano wśród dużych przedsiębiorstw (112,3 pkt.; -3,6 pkt. m/m), co związane jest m.in. z wysoką samooceną sytuacji finansowej – blisko ¾ firm deklaruje środki pozwalające na funkcjonowanie powyżej 3 miesięcy, a przedsiębiorcy częściej wskazują na wzrost sprzedaży i liczby nowych zamówień niż na ich spadek. Małe przedsiębiorstwa utrzymały wartość MIK powyżej poziomu neutralnego (100,4 pkt.; +11,6 pkt. m/m), odnotowując przy tym największy wzrost m/m, wynikający głównie z poprawy samooceny płynności finansowej oraz planów zwiększania zatrudnienia i wynagrodzeń. Nieznacznie poniżej poziomu neutralnego znalazły się średnie przedsiębiorstwa (99,6 pkt.; -3,2 pkt. m/m), gdzie na nastroje negatywnie wpływał spadek liczby nowych zamówień oraz wysoki odsetek firm (58%) niepodejmujących inwestycji. Najniższą wartość wskaźnika odnotowano wśród mikroprzedsiębiorstw (88,3 pkt.; -0,1 pkt. m/m), które cechowały się bardzo ograniczoną skłonnością do inwestowania – tylko 33% z nich inwestowało w ostatnich trzech miesiącach – oraz przewagą firm notujących spadek sprzedaży i liczby nowych zamówień.

Dane do pobrania

MIK wg branż

Lipiec przyniósł przewagę nastrojów pozytywnych nad negatywnymi w produkcji (103,3 pkt.; -8,4 pkt. m/m), budownictwie (102,8 pkt.; +4,1 pkt. m/m) i usługach (100,4 pkt.; -6,5 pkt. m/m), podczas gdy w handlu (99,7 pkt.; +3,0 pkt. m/m) oraz w sektorze TSL (94,0 pkt.; -4,1 pkt. m/m) przeważały nastroje negatywne. W sektorze produkcyjnym, mimo spadku m/m, wartość wskaźnika utrzymuje się powyżej poziomu neutralnego dzięki dobrej samoocenie płynności finansowej – ponad połowa firm deklaruje środki wystarczające na ponad trzy miesiące działalności, a przedsiębiorcy częściej wskazują na wzrost sprzedaży niż jej spadek. Wzrost wskaźnika w budownictwie wiąże się przede wszystkim z poprawą płynności finansowej (62% firm ze środkami na ponad trzy miesiące) oraz korzystnymi prognozami zatrudnienia, wynagrodzeń i wykorzystania mocy produkcyjnych. W usługach niewielka przewaga ocen pozytywnych wynika z najwyższego odsetka firm z dobrą płynnością finansową oraz korzystnych prognoz płacowych. Handel pozostaje nieznacznie poniżej poziomu neutralnego – główną słabością sektora są inwestycje, których nie prowadziło aż 75% firm, mimo mocnej płynności finansowej, sytuacji na rynku pracy i sprzedaży. Najsłabiej wypada branża TSL, gdzie na niską ocenę koniunktury wpływają niski poziom inwestycji oraz słabsze wyniki sprzedaży i nowych zamówień.

Dane do pobrania

Lipcowy odczyt MIK, podobnie jak w poprzednim miesiącu, świadczy o poprawie nastrojów przedsiębiorców. Widać to w samoocenie płynności finansowej firm i stabilnej sytuacji na rynku pracy – są to nadal najmocniejsze filary indeksu. Sprzyja temu też otoczenie makroekonomiczne: w I kwartale 2026 r. PKB wzrosło r/r o ok. 3,5 proc., a inflacja CPI systematycznie się obniża i w czerwcu spadła r/r do 2,5 proc., czyli dokładnie do poziomu zakładanego jako cel Narodowego Banku Polskiego.

Poprawa wiąże się jednak z mniej optymistycznymi notowaniami. W lipcu wzrosła uciążliwość niemal wszystkich barier prowadzenia działalności – od kosztów pracowniczych po dostępność produktów i pracowników. Potwierdzają to też prognozy: coraz mniej firm spodziewa się poprawy własnej sytuacji w najbliższych miesiącach, a jeszcze mniej wierzy w poprawę koniunktury w całej gospodarce. Przedsiębiorcy korzystają więc obecnie ze sprzyjających warunków makroekonomicznych, ale nie przekłada się to na większą odwagę inwestycyjną ani na perspektywiczny optymizm.

~ Ekspert PIE
Aleksandra Wejt-Knyżewska, Starsza Analityczka w Zespole Wsparcia Badań w PIE

Bariery dla firm

W lipcu główną barierą utrudniającą działalność nadal są koszty pracownicze, na które wskazuje aż 66 proc. firm. Niespełna 60 proc. firm narzeka na niepewność sytuacji gospodarczej, a około połowa na rosnące ceny energii i niedostępność pracowników. Nieco mniej niż połowa skarży się na zatory płatnicze, a najmniej firm wskazuje na koszty finansowania (27 proc.) i niedostępność produktów (22 proc.). W stosunku do poprzedniego miesiąca wzrosła częstość wskazań na wszystkie bariery działalności, a najbardziej na niedostępność produktów i pracowników.

Firmy z branży TSL częściej niż inne branże narzekają w lipcu na pięć z siedmiu barier prowadzenia działalności: koszty pracownicze (73 proc.), niepewność sytuacji gospodarczej (71 proc.), zatory płatnicze (59 proc.), rosnące koszty finansowania (33 proc.) i niedostępność produktów (33 proc.). Firmy budowlane wyraźnie częściej wskazują na problemy związane z niedostępnością pracowników (69 proc.), natomiast firmom produkcyjnym wyraźnie doskwierają rosnące ceny energii (65 proc.).

Dane do pobrania