Miesięczny Indeks Koniunktury

MIK w czasie

Spośród siedmiu komponentów tworzących MIK, jedynie dwa – wynagrodzenia oraz płynność finansowa – osiągnęły wartości powyżej poziomu neutralnego, co wskazuje na przewagę ocen pozytywnych nad negatywnymi w tych obszarach.

Spadek wartości MIK poniżej poziomu neutralnego wskazuje na pogorszenie nastrojów przedsiębiorców i przewagę ocen negatywnych nad pozytywnymi w większości obszarów działalności. Największy wpływ na ten spadek miały wyraźnie słabsze oceny nowych zamówień i zatrudnienia. Utrzymująca się słabość inwestycji może świadczyć o ostrożnym podejściu przedsiębiorców do nowych przedsięwzięć rozwojowych oraz o niesłabnącej niepewności co do przyszłego popytu.

Dane do pobrania

Komponenty MIK

Najwyżej ocenianym obszarem pozostaje płynność finansowa (123,9 pkt.; -9,8 pkt. m/m), która mimo wyraźnego spadku względem wyjątkowo wysokiego lipca nadal jest najmocniejszym komponentem – 55 proc. firm deklaruje środki pozwalające na funkcjonowanie przez ponad trzy miesiące, a kolejne 27 proc. dysponuje rezerwami na 2–3 miesiące. Jako jedyny wzrósł wskaźnik wynagrodzeń (110,5 pkt.; +3,0 pkt. m/m), przy czym 92 proc. przedsiębiorstw planuje utrzymać płace na obecnym poziomie. Poniżej poziomu neutralnego znalazło się zatrudnienie (97,4 pkt.; -4,9 pkt. m/m) – zmniejszenie zatrudnienia w najbliższych trzech miesiącach planuje co dziesiąta badana firma, a zdecydowana większość przedsiębiorców chce utrzymać jego obecny poziom. Nieznacznie poniżej poziomu neutralnego spadły też moce produkcyjne (95,7 pkt.; -3,6 pkt. m/m), przy czym 77 proc. firm uznaje je za wystarczające do realizacji zamówień, oraz wartość sprzedaży (95,5 pkt.; -3,7 pkt. m/m), choć w ujęciu rocznym komponent ten pozostaje wyraźnie wyższy niż rok wcześniej. Najgłębszy spadek m/m odnotowały nowe zamówienia (87,9 pkt.; -11,3 pkt. m/m) – aż 25 proc. firm wskazało na ich spadek, co czyni ten odczyt najsłabszym w tym roku. Najsłabszym i najbardziej oddalonym od poziomu neutralnego komponentem pozostały inwestycje (69,2 pkt.; -4,2 pkt. m/m) – wydatki inwestycyjne poniosło jedynie 36 proc. przedsiębiorstw, na brak inwestycji z powodu braku takiej potrzeby wskazało 46 proc. firm.

Dane do pobrania

MIK wg wielkości firm

Sierpniowy pomiar MIK przyniósł przewagę nastrojów pozytywnych nad negatywnymi jedynie wśród dużych przedsiębiorstw (100,8 pkt.; -11,5 pkt. m/m) i średnich firm (102,1 pkt.; +2,5 pkt. m/m). Mimo najgłębszego spadku m/m, duże firmy wyróżnia najlepsza samoocena płynności finansowej (67 proc. ze środkami na ponad trzy miesiące) oraz najwyższy odsetek uznających swoje moce produkcyjne za w pełni wystarczające (96 proc.), a także największa stabilność zatrudnienia (92 proc. bez planowanych zmian). Średnie przedsiębiorstwa jako jedyne obok mikrofirm odnotowały wzrost wskaźnika m/m, wspierany przez najlepsze w tej grupie wyniki sprzedaży (24 proc. firm ze wzrostem) i nowych zamówień (18 proc. ze wzrostem), choć to w tej grupie najczęściej planowana jest też redukcja zatrudnienia (17 proc.). Poniżej poziomu neutralnego znalazły się małe firmy (92,7 pkt.; -7,7 pkt. m/m), które wyróżnia najniższy odsetek firm z płynnością finansową wystarczającą na ponad trzy miesiące (49 proc.), oraz mikroprzedsiębiorstwa (91,9 pkt.; +3,7 pkt. m/m) – mimo poprawy m/m, pozostające najdalej od poziomu neutralnego, z największym udziałem firm notujących spadek sprzedaży (34 proc.) i najrzadziej deklarujących wydatki inwestycyjne (31 proc.).

Dane do pobrania

MIK wg branż

Sierpień przyniósł przewagę nastrojów pozytywnych nad negatywnymi jedynie w produkcji (107,4 pkt.; +4,1 pkt. m/m), która jako jedyna branża odnotowała wzrost wskaźnika m/m, wspierany przez najwyższą wśród branż aktywność inwestycyjną (43 proc. firm poniosło wydatki inwestycyjne). Jednocześnie produkcja najczęściej planuje redukcję zatrudnienia (14 proc. firm) i najczęściej wskazuje na zbyt duże moce produkcyjne (23 proc.) względem obecnego portfela zamówień. W pozostałych branżach przeważały nastroje negatywne. Budownictwo (98,0 pkt.; -4,8 pkt. m/m), mimo spadku m/m, utrzymuje wartość wyższą niż rok wcześniej i wyróżnia się najkorzystniejszymi prognozami płacowymi (9 proc. firm planuje podwyżki, żadna – obniżki) oraz najwyższym odsetkiem wskazań na zbyt małe moce produkcyjne (16 proc.), co sygnalizuje relatywnie mocny popyt. Usługi (98,3 pkt.; -2,1 pkt. m/m) odnotowały najmniejszą zmianę wskaźnika spośród wszystkich branż i pozostają najbardziej stabilne pod względem zatrudnienia – jedynie 7 proc. firm planuje jego redukcję, najmniej ze wszystkich sektorów. Wyraźny spadek zanotował handel (91,8 pkt.; -7,9 pkt. m/m) – to branża o najniższej aktywności inwestycyjnej (27 proc. firm) i widocznej polaryzacji wyników sprzedaży (25 proc. firm ze wzrostem, ale 34 proc. ze spadkiem). Najsłabiej wypadła branża TSL (86,9 pkt.; -7,1 pkt. m/m), z największym spadkiem r/r spośród wszystkich branż – firmy z tego sektora najrzadziej deklarują dobrą płynność finansową (44 proc.) i najczęściej rezygnują z inwestycji z powodu braku możliwości finansowych (25 proc.).

Dane do pobrania

Sierpniowy odczyt MIK wskazuje na pogorszenie nastrojów w firmach i przewagę ocen negatywnych nad pozytywnymi. Wpłynął na to przede wszystkim spadek liczby nowych zamówień, a co za tym idzie – wyraźna przewaga przedsiębiorstw ze spadkiem sprzedaży nad tymi, które zanotowały jej wzrost. Zmniejszyła się też skłonność firm do inwestowania i nieznacznie pogorszyła się ich sytuacja finansowa.

Sytuacja na rynku pracy pozostaje stabilna – aż 80 proc. firm nie planuje zmian w liczbie zatrudnionych, choć od dwóch miesięcy obserwujemy lekki wzrost udziału firm planujących zwolnienia. Skala zwolnień jest na razie na tyle niewielka, że nie znajduje odbicia w danych makroekonomicznych – najnowsze dane, z czerwca 2026 r., wskazują na lekki spadek bezrobocia rejestrowanego oraz na stabilną liczbę zatrudnionych w sektorze przedsiębiorstw.

Jedyną branżą z wyraźną przewagą nastrojów pozytywnych jest produkcja. To najbardziej aktywny inwestycyjnie sektor o relatywnie dobrej sytuacji finansowej, choć niepokoi wysoki udział firm ze spadkiem wartości sprzedaży i liczby nowych zamówień oraz duży udział firm ze zbyt dużymi mocami produkcyjnymi. Polepszenie nastrojów w produkcji jest zbieżne z najnowszym, rosnącym, odczytem PMI dla polskiego sektora przemysłowego, który wskazuje też na polepszenie perspektyw produkcji na kolejny rok.

~ Ekspert PIE
dr Anna Szymańska, Kierowniczka Zespołu Wsparcia Badań w PIE

Bariery dla firm

W sierpniu główną barierą utrudniającą firmom działalność nadal są koszty pracownicze, na które wskazuje 60 proc. firm. Niewiele mniej, 59 proc., narzeka na niepewność sytuacji gospodarczej, a ponad połowa (54 proc.) na rosnące ceny energii. Nieco mniej niż połowa (48 proc.) skarży się na niedostępność pracowników, a 44 proc. na zatory płatnicze. Podobnie jak w poprzednich miesiącach, najmniej firm wskazuje na koszty finansowania (23 proc.) i niedostępność produktów (19 proc.). W stosunku do poprzedniego miesiąca zmniejszyła się częstość wskazań na większość barier, najbardziej na koszty pracownicze. Nieznacznie wzrosła jedynie uciążliwość rosnących cen energii, a częstość wskazań na niepewność sytuacji gospodarczej pozostała bez zmian.

Firmy z branży TSL częściej niż w innych branżach narzekają w sierpniu na cztery z siedmiu barier prowadzenia działalności: koszty pracownicze (72 proc.), niepewność sytuacji gospodarczej (66 proc.), niedostępność pracowników (67 proc.) i koszty finansowania (38 proc.). Firmy produkcyjne częściej wskazują na rosnące ceny energii (57 proc.), a budowlane – na zatory płatnicze (50 proc.). Niedostępność produktów nieco bardziej daje się we znaki firmom handlowym i budowlanym (po 22 proc.).

Dane do pobrania