Logotyp Miesięczny Indeks Koniunktury

Miesięczny Indeks KoniunkturyMaj 2024

101.2
Wyjaśniamy:

MIK w maju wyniósł 101,2 pkt., odnotował wzrost m/m o 0,9 pkt. i nadal pozostaje powyżej poziomu neutralnego (100 pkt.).

MIK w czasie

MIK w maju wyniósł 101,2 pkt., odnotował wzrost m/m o 0,9 pkt. i nadal pozostaje powyżej poziomu neutralnego (100 pkt.). Wartość MIK w tegorocznych odczytach wykazuje nieznaczne miesięczne wahania i od początku br. pozostaje powyżej poziomu neutralnego (100,0 pkt.), co oznacza przewagę nastrojów pozytywnych wśród przedsiębiorców. Obecny MIK jest o 5,2 pkt. wyższy niż ubiegłoroczny odczyt majowy (96,0 pkt.), który odzwierciedlał przewagę nastrojów negatywnych. Jest również wyższy o 7,0 pkt. od najniższej wartości MIK w 2023 r., odnotowanej w czerwcu (94,2 pkt.), i tylko o 2,9 pkt. niższy od najwyższej wartości MIK w 2023 r., odnotowanej w listopadzie (104,1 pkt.). O utrzymaniu wartości MIK powyżej poziomu neutralnego – podobnie jak w kwietniowym odczycie - zadecydowała przewaga ocen pozytywnych przedsiębiorców dla komponentów: zatrudnienie, wynagrodzenia, płynność finansowa.

Dane do pobrania

Komponenty MIK

W majowym odczycie, wśród siedmiu obserwowanych komponentów MIK, odsezonowane wartości trzech (zatrudnienie, wynagrodzenia, płynność finansowa) są powyżej poziomu neutralnego. Dwa z nich nieznacznie wzrosły m/m: zatrudnienie (104,5 pkt.; wzrost o 1,0 pkt.) oraz wynagrodzenia (117,5 pkt.; wzrost o 0,7 pkt.). Wzrost wartości komponentu zatrudnienie oznacza, że mimo rosnących kosztów zatrudnienia, nadal więcej firm zamierza zatrudniać, niż zwalniać pracowników. Ma to też związek z sezonowym wzrostem zatrudnienia w budownictwie i usługach. Komponent płynność finansowa spadł m/m o 4,3 pkt. do poziomu 121,4 pkt., co jest wartością zbliżoną do odnotowanej w odczycie marcowym 2024 r. (121,5 pkt.). Firmy, mimo rosnących kosztów działalności gospodarczej i niepewności zdarzeń gospodarczych, są w stosunkowo dobrej kondycji finansowej. Ponad połowa firm (58 proc.) deklaruje, że ma wystarczające środki finansowe aby funkcjonować na rynku powyżej trzech miesięcy.

W majowym odczycie wzrósł m/m wskaźnik wartości sprzedaży (o 2,7 pkt. do poziomu 95,3 pkt.). Jest to najwyższy odczyt tego komponentu MIK w br., chociaż nadal pozostaje poniżej poziomu neutralnego (100,0). Wskaźnik liczby nowych zamówień utrzymał się na  poziomie z kwietniowego odczytu i wynosi 93,6 pkt., co daje nadzieję na utrzymanie tendencji wzrostu wartości sprzedaży w przyszłości. W majowym odczycie wartość komponentu moce produkcyjne spadła (o 1,5 pkt. m/m), już trzeci miesiąc z kolei. Ma to związek z utrzymującą się od początku roku poniżej poziomu neutralnego (100,0) wartością komponentów nowe zamówienia i wartość sprzedaży, co wskazuje na krytyczną ocenę dotychczasowego popytu na oferowane produkty i usługi przez przedsiębiorców. Ostrożny optymizm budzi majowy odczyt komponentu inwestycji, którego wartość wzrosła  m/m o 5,3 pkt. do poziomu 74,7 pkt., chociaż ciągle jest poniżej poziomu neutralnego i odzwierciedla reakcję firm na niepewność zdarzeń gospodarczych i zwiększone ryzyko inwestowania.

Dane do pobrania

MIK wg wielkości firm

Majowy odczyt wskazuje na przewagę nastrojów pozytywnych wśród dużych i małych przedsiębiorstw (odpowiednio 109,6 pkt. i 102,4 pkt.). Wartość MIK dla dużych firm spadła m/m o 10,3 pkt., zaś dla małych wzrosła o 3,8 pkt. Po raz pierwszy od września 2023 r. MIK dla średnich przedsiębiorstw jest poniżej poziomu neutralnego (99,8 pkt.; spadek m/m o 0,6 pkt.). Mikrofirmy odnotowały wzrost m/m wartości indeksu o 5,5 pkt. do poziomu 95,2 pkt.

Na pogorszenie nastroju i spadek wartości MIK dla średnich firm wpłynęły spadki wskaźników dotyczących wartości sprzedaży, liczby nowych zamówień, mocy produkcyjnych oraz inwestycji. Z kolei wzrost wartości MIK wśród małych firm wynika z dobrej płynności finansowej, planów zwiększenia poziomu wynagrodzeń oraz zatrudnienia, a także przewagi posiadających zbyt małe moce produkcyjne nad tymi ze zbyt dużymi. Na wzrost wartości indeksu dla mikroprzedsiębiorstw wpłynęła przede wszystkim samoocena płynności finansowej, a także plany przedsiębiorców dotyczące podniesienia wynagrodzenia oraz zatrudniania nowych pracowników.

Dane do pobrania

MIK wg branż

W maju nastroje pozytywne przeważają w handlu, usługach, produkcji oraz branży TSL. Nastrojom negatywnym w budownictwie (95,4 pkt.) towarzyszył spadek wartości indeksu o 1,3 pkt. Wzrostowi m/m wartości MIK w branży TSL (o 3,3 pkt.) towarzyszy przewaga nastrojów pozytywnych (102,7 pkt.) po raz pierwszy od lipca 2022 r. W usługach (104,8 pkt.) i handlu (103,3 pkt.) odnotowano również wzrost wartości m/m indeksu odpowiednio o 4,6 pkt. oraz 1,5 pkt. Nastroje pozytywne przeważają również w produkcji (106,3 pkt.), mimo spadku m/m wartości MIK w tym sektorze o 0,8 pkt.

Spadek wartości MIK wśród przedsiębiorstw produkcyjnych wiąże się przede wszystkim z przewagą nieinwestujących nad inwestującymi w aktywa materialne i niematerialne oraz z odczuwanym spadkiem wartości sprzedaży i liczby nowych zamówień. Niższa liczba zamówień przekłada się na zbyt duże moce produkcyjne firm oraz plany zmniejszenia poziomu zatrudnienia. Pogorszenie nastrojów w firmach budowlanych wynika z niskiego poziomu inwestycji, a także z przewagi odczuwających spadek wartości sprzedaży i liczby nowych zamówień nad wskazującymi ich wzrost. Blisko 20 proc. przedsiębiorców budowlanych dysponuje niewystarczającymi mocami produkcyjnymi, co wpływa na plany zwiększenia poziomu zatrudnienia oraz wynagrodzenia pracowników. Poprawa nastroju wśród przedsiębiorstw z branży TSL wynika z dobrej samooceny płynności finansowej oraz odczuwanego wzrostu wartości sprzedaży i liczby nowych zamówień.

Dane do pobrania

Od początku 2024 r. wśród polskich przedsiębiorców obserwujemy przewagę nastrojów pozytywnych. 

Od początku 2024 r. wśród polskich przedsiębiorców obserwujemy przewagę nastrojów pozytywnych. Widać jednak lekkie wahania wskaźnika, który po kwietniowym spadku ponownie wzrósł do poziomu 101,2 pkt, czyli wartości zbliżonej do odczytu z marca (101,1 pkt). MIK, jako wskaźnik ogólny, uśrednia zmiany w siedmiu obszarach działalności firm, warto więc zwrócić uwagę na zmiany samych komponentów. Na siedem z nich tylko dwa odnotowały niższe wartości niż miesiąc wcześniej. Chodzi o moce produkcyjne i płynność finansową, ale ta ostatnia nie budzi niepokoju i nadal pozostaje powyżej poziomu neutralnego, co wskazuje, że ponad połowa badanych przedsiębiorstw (58 proc.) dysponuje środkami finansowymi pozwalającymi na funkcjonowanie powyżej trzech miesięcy. Dobra sytuacja finansowa pozwala firmom planować wzrost zatrudnienia i wynagrodzeń, chociaż zdecydowana większość przedsiębiorstw nie planuje zmian w tym zakresie. Nadal koszty pracownicze pozostają barierą najsilniej oddziałującą na funkcjonowanie firm, ale plany redukcji zatrudnienia o więcej niż 10 proc ma tylko 4 proc. przedsiębiorstw, a o obniżkach wynagrodzeń myśli tylko 1 proc. firm.

W maju firmy budowlane najgorzej oceniają swoją sytuację. Jeszcze miesiąc temu 45 proc. przedsiębiorców z tej branży spodziewało się poprawy sytuacji w firmach, w tym miesiącu jest to tylko 26 proc. Majowe odczyty pokazują natomiast, po raz pierwszy w tym roku, pozytywne nastroje w firmach z branży TSL (transport-spedycja-logistyka), w której zdecydowanie więcej firm odnotowało wzrosty m/m niż spadki wartości sprzedaży i liczby nowych zamówień. Wyraźnie wyższy poziom MIK obserwujemy w handlu - co trzecia firma wskazuje na wzrost m/m wartości sprzedaży.

MIK jest wskaźnikiem wyprzedzającym i jako pierwszy pokazuje sytuację polskich przedsiębiorstw w maju b.r. Pozytywne nastroje przedsiębiorstw mogą znaleźć swoje potwierdzenie w innych odczytach publikowanych m.in. przez GUS pod koniec tego miesiąca, ale z ostatnich danych GUS dotyczących koniunktury kwietniowej wynika, że sytuacja firm w zdecydowanej większości branż się poprawiła. Majowy MIK wskazuje na kontynuację tego trendu.

~ Ekspert PIE
Katarzyna Dębkowska, Kierowniczka Zespołu Foresightu Gospodarczego

Bariery dla firm

W maju główną barierą utrudniającą działalność firmom nadal były koszty pracownicze (68 proc., wzrost o 1 pkt. proc. m/m). Na kolejnych miejscach znalazły się rosnące ceny energii (57 proc., wzrost o 4 pkt. proc. m/m) i niepewność sytuacji gospodarczej (53 proc., spadek o 2 pkt. proc. m/m). W stosunku do poprzedniego miesiąca zwiększył się udział przedsiębiorstw narzekających na niedostępność pracowników (50 proc., wzrost o 6 pkt. proc. m/m). Lekko wzrósł też udział firm skarżących się na rosnące koszty finansowania (28 proc., wzrost o 1 pkt. proc. m/m) i niedostępność produktów (21 proc., wzrost o 3 pkt. proc. m/m). Bez zmian pozostał natomiast udział podmiotów, którym doskwierały zatory płatnicze (44 proc.).

Rosnące koszty pracownicze sprawiały problem głównie dla firm budowlanych (74 proc.). Firmy z tej branży częściej niż inne zwracały też uwagę na niepewność sytuacji gospodarczej (60 proc.), niedostępność pracowników (61 proc.) i rosnące koszty finansowania (34 proc.). Rosnące ceny energii częściej wskazywały firmy usługowe (69 proc.) i produkcyjne (68 proc.). Zatory płatnicze doskwierały częściej firmom handlowym (51 proc.) i z branży TSL (50 proc.), a na niedostępność produktów najczęściej skarżyły się firmy handlowe (32 proc.).

Dane do pobrania

Wyniki badań ankietowych firm

Zapraszamy do zapoznania się z odpowiedziami przedsiębiorców udzielonymi w badaniu koniunktury. Wyniki badań posłużyły do wyznaczenia poziomu MIK.

Biuletyny miesięczne i kwartalne

  • MIK Marzec 2024Pobierz plik
  • MIK Luty 2024Pobierz plik
  • MIK Styczeń 2024Pobierz plik
  • MIK Kwartalnik 4 2023Pobierz plik
  • MIK Grudzień 2023Pobierz plik
  • MIK Listopad 2023Pobierz plik
  • MIK Październik 2023Pobierz plik
  • MIK Kwartalnik 3 2023Pobierz plik
  • MIK Wrzesień 2023Pobierz plik
  • MIK Sierpień 2023Pobierz plik
  • MIK Lipiec 2023Pobierz plik
  • MIK Kwartalnik 2 2023Pobierz plik
  • MIK Czerwiec 2023Pobierz plik
  • MIK Maj 2023Pobierz plik
  • MIK Kwiecień 2023Pobierz plik
  • MIK Kwartalnik 1 2023Pobierz plik
  • MIK Marzec 2023Pobierz plik
  • MIK Luty 2023Pobierz plik
  • MIK Styczeń 2023Pobierz plik
  • MIK Kwartalnik 4 2022Pobierz plik
  • MIK Grudzień 2022Pobierz plik
  • MIK Listopad 2022Pobierz plik
  • MIK Październik 2022Pobierz plik
  • MIK Kwartalnik 3 2022Pobierz plik
  • MIK Wrzesień 2022Pobierz plik
  • MIK Sierpień 2022Pobierz plik
  • MIK Lipiec 2022Pobierz plik
  • MIK Kwartalnik 2 2022Pobierz plik
  • MIK Czerwiec 2022Pobierz plik
  • MIK Maj 2022Pobierz plik
  • MIK Kwiecień 2022Pobierz plik
  • MIK Kwartalnik 1 2022Pobierz plik
  • MIK Marzec 2022Pobierz plik
  • MIK Luty 2022Pobierz plik
  • MIK Styczeń 2022Pobierz plik
  • MIK Grudzień 2021Pobierz plik
  • MIK Listopad 2021Pobierz plik
  • MIK Październik 2021Pobierz plik
  • MIK Kwartalnik 3 2021Pobierz plik
  • MIK Wrzesień 2021Pobierz plik
  • MIK Sierpień 2021Pobierz plik
  • MIK Lipiec 2021Pobierz plik
  • MIK Kwartalnik 2 2021Pobierz plik
  • MIK Czerwiec 2021Pobierz plik
  • MIK Maj 2021Pobierz plik
  • MIK Kwiecień 2021Pobierz plik
  • MIK Kwartalnik 1 2021Pobierz plik
  • MIK Marzec 2021Pobierz plik
  • MIK Luty 2021Pobierz plik
  • MIK Styczeń 2021Pobierz plik