Miesięczny Indeks Koniunktury

MIK w czasie

Spośród siedmiu komponentów tworzących MIK, wskaźniki czterech – płynności finansowej, wynagrodzeń, nowych zamówień oraz wartości sprzedaży – osiągnęły wartości powyżej poziomu neutralnego, co oznacza przewagę ocen pozytywnych nad negatywnymi w tych obszarach. Wskaźniki nowych zamówień i wartości sprzedaży, które we wrześniu były wyraźnie poniżej progu neutralnego, najsilniej wzrosły m/m, a wskaźnik płynności finansowej, po wrześniowym spadku, ponownie obrazuje, że jest to najmocniejszy komponent. Wskaźnik zatrudnienia, który we wrześniu było jeszcze powyżej 100 pkt., ponownie spadł poniżej tego poziomu. Mimo wzrostu m/m, inwestycje pozostają komponentem o najniższym wskaźniku i najgłębszym jego spadku r/r, co może świadczyć o wciąż ostrożnym podejściu przedsiębiorców do nowych przedsięwzięć rozwojowych.

Dane do pobrania

Komponenty MIK

Najwyżej ocenianym obszarem pozostaje płynność finansowa (129,9 pkt.; +12,2 pkt. m/m), która po spadkach w dwóch poprzednich miesiącach wyraźnie się poprawiła – 56 proc. firm deklaruje środki pozwalające na funkcjonowanie przez ponad trzy miesiące, a kolejne 27 proc. dysponuje rezerwami na 2–3 miesiące. Powyżej poziomu neutralnego utrzymały się również wynagrodzenia (111,1 pkt.; -0,2 pkt. m/m), przy czym 92 proc. przedsiębiorstw planuje utrzymać płace na obecnym poziomie. Najsilniej wzrosły nowe zamówienia (103,3 pkt.; +13,6 pkt. m/m), które znalazły się powyżej poziomu neutralnego i osiągnęły najwyższy odczyt w tym roku. Powyżej neutrum znalazła się też wartość sprzedaży (101,7 pkt.; +13,5 pkt. m/m) – wzrost sprzedaży wskazało 23 proc. firm. Poniżej poziomu neutralnego ponownie znalazło się zatrudnienie (98,3 pkt.; -1,9 pkt. m/m) – 9 proc. firm planuje redukcję zatrudnienia, ale zdecydowana większość (82 proc.) nie przewiduje zmian. Poniżej neutrum pozostają także moce produkcyjne (95,9 pkt.; -1,9 pkt. m/m), przy czym 77 proc. firm uznaje je za wystarczające do realizacji zamówień. Najsłabszym i najbardziej oddalonym od poziomu neutralnego komponentem pozostały inwestycje (76,4 pkt.; +9,1 pkt. m/m) – wydatki inwestycyjne poniosło 34 proc. przedsiębiorstw, a jako powód ich braku najczęściej wskazywano brak takiej potrzeby (48 proc. firm).

Dane do pobrania

MIK wg wielkości firm

Październikowy pomiar MIK przyniósł przewagę nastrojów pozytywnych nad negatywnymi wśród dużych przedsiębiorstw (108,8 pkt.; +6,3 pkt. m/m) oraz średnich firm (102,1 pkt.; +2,2 pkt. m/m), a we wszystkich klasach wielkości wskaźnik wzrósł m/m. Duże firmy odnotowały najsilniejszy wzrost wskaźnika i wyróżniają się najlepszą samooceną płynności finansowej (69 proc. ze środkami na ponad trzy miesiące) oraz najwyższym odsetkiem firm ze wzrostem nowych zamówień (32 proc.). Średnie przedsiębiorstwa, które ponownie znalazły się powyżej poziomu neutralnego, wyróżnia najwyższy odsetek firm planujących zwiększenie zatrudnienia (12 proc.) i najniższy planujących jego redukcję (6 proc.). Poniżej poziomu neutralnego pozostają małe firmy (90,1 pkt.; +2,2 pkt. m/m), w których najwięcej firm planuje redukcję zatrudnienia (13 proc.), a najmniej odnotowuje wzrost nowych zamówień (11 proc.), oraz mikroprzedsiębiorstwa (90,3 pkt.; +3,7 pkt. m/m) – z najrzadszymi wydatkami inwestycyjnymi (26 proc. firm) i najsłabszą samooceną płynności finansowej (52 proc. ze środkami na ponad trzy miesiące).

Dane do pobrania

MIK wg branż

Październik przyniósł przewagę nastrojów pozytywnych nad negatywnymi w handlu (105,5 pkt.; +12,8 pkt. m/m), produkcji (105,3 pkt.; +5,6 pkt. m/m) oraz budownictwie (101,0 pkt.; +1,7 pkt. m/m). Handel odnotował najsilniejszy wzrost wskaźnika spośród wszystkich branż i wyróżnia się najlepszą samooceną płynności finansowej (63 proc. firm ze środkami na ponad trzy miesiące). W produkcji, która wróciła powyżej poziomu neutralnego, najwięcej firm ocenia swoje moce jako zbyt duże względem portfela zamówień (21 proc.) i planuje redukcję zatrudnienia (13 proc.). Budownictwo wyróżnia najwyższa aktywność inwestycyjna (44 proc. firm) oraz najwyższy odsetek wskazań na zbyt małe moce produkcyjne (17 proc.), co sygnalizuje relatywnie mocny popyt. Poniżej poziomu neutralnego znalazły się usługi (93,6 pkt.; -15,9 pkt. m/m), które po wrześniowym prowadzeniu odnotowały najgłębszy spadek wskaźnika, choć mają najstabilniejsze plany kadrowe (86 proc. firm nie planuje zmian w zatrudnieniu), oraz TSL (91,1 pkt.; -11,8 pkt. m/m) – najsłabsza branża w zestawieniu, z największym spadkiem r/r i najniższym odsetkiem firm inwestujących (29 proc.).

Dane do pobrania

Polska gospodarka jest prawdopodobnie nieopodal szczytu obecnego ożywienia koniunkturalnego.

Wzrost gospodarczy pozostaje silny. Niedawne odczyty gospodarcze były co prawda niższe niż bardzo optymistyczne oczekiwania analityków, ale nadal są relatywnie dobre. Ma to swoje odbicie w nastrojach przedsiębiorców. Wydaje się jednak, że przestrzeń do tak silnej dynamiki wzrostu stopniowo się zawęża. Zdecydowanie wzrasta znaczenie czynników zewnętrznych wpływających na koniunkturę, a przede wszystkim związanych z przedłużającym się kryzysem energetycznym. Niepewność sytuacji i koszty energii wciąż pozostają wśród głównych barier utrudniających działalność firm. Widać je również w ostatnich odczytach inflacji czy na rynku długu. Jednak mimo zewnętrznych wstrząsów polska gospodarka wydaje się odporna na te zawirowania i wzrost gospodarczy – być może na nieco niższym poziomie - będzie również widoczny w 2027 r.

~ Ekspert PIE
Paweł Śliwowski, Zastępca Dyrektora PIE

Bariery dla firm

W październiku trzema głównymi barierami utrudniającymi działalność firm są koszty pracownicze, niepewność sytuacji gospodarczej i rosnące ceny energii, na które wskazało ponad 60 proc. przedsiębiorstw. Wyraźnie mniej, ponad 40 proc., skarżyło się na problemy z dostępnością pracowników i zatory płatnicze. Nieco ponad 25 proc. narzekało na koszty finansowania, a 17 proc. – na niedostępność produktów. W stosunku do poprzedniego miesiąca zmniejszyła się uciążliwość większości barier, zwłaszcza niedostępności pracowników i zatorów płatniczych.

Firmy produkcyjne częściej niż inne branże narzekają w październiku na koszty pracownicze i rosnące ceny energii (po 70 proc. wskazań). Przedsiębiorstwa branży TSL częściej wskazują na niepewność sytuacji gospodarczej (72 proc.), a budownictwo – na niedostępność pracowników (59 proc.). W przypadku pozostałych trzech barier wskazania w poszczególnych branżach są na zbliżony poziomie, wyróżnia się jedynie branża usługowa, która najrzadziej ze wszystkich wskazuje na uciążliwość większości barier prowadzenia działalności.

Dane do pobrania