MIK

Miesięczny Indeks KoniunkturyPaździernik 2021

000.00

MIK comiesięczne zestawienie

Miesięczny Indeks Koniunktury wzrósł w październiku o 2,3 pkt. do poziomu 111,9 pkt. To piąty – od początku roku – odczyt MIK powyżej poziomu neutralnego. Od czerwca większość przedsiębiorców pozytywnie ocenia koniunkturę w polskiej gospodarce, co bezpośrednio wynika z możliwości funkcjonowania w warunkach gospodarczych bez ścisłych restrykcji.

O wyższym wyniku MIK w dziesiątym odczycie w największym stopniu zadecydowały: pozytywne zmiany w wartości sprzedaży (+4,8 pkt.), liczbie nowych zamówień (+3,7 pkt.) oraz w samoocenie płynności finansowej (+9,3 pkt.).

MIK według komponentów

Zestawienie pomiarów z miesięcy styczeń-wrzesień. Odczyt neutralny wynosi 100.

W październikowym odczycie komponenty MIK – poza inwestycjami – osiągnęły poziom powyżej odczytu neutralnego. Najwyższe wartości wskaźnika dotyczyły płynności finansowej (148,1) oraz zatrudnienia (108,1) i wynagrodzeń (112,8). Należy jednak zauważyć, że MIK dla zatrudnienia spadł o 4,5 pkt., a dla wynagrodzeń wzrósł o 0,6 pkt. m/m. Jedynym komponentem pozostającym poniżej odczytu neutralnego – zarówno w tym miesiącu, jak i w poprzednich – były inwestycje. Jednak wartość wskaźnika dla inwestycji sukcesywnie wzrasta od maja, a w odczycie październikowym osiągnęła poziom 97,7 pkt., czyli o 0,6 pkt. więcej niż we wrześniu i aż o 48,6 pkt. więcej niż w maju.

Zdecydowanie najwyższy poziom obserwujemy w przypadku wskaźnika dotyczącego płynności finansowej przedsiębiorstw. Wskaźnik ten od czerwca stale wzrasta, w ostatnim pomiarze wzrósł o 9,3 pkt. m/m. W porównaniu z wrześniem, pogorszenie wyników dotyczyło tylko zatrudnienia, pozostałe komponenty MIK wzrosły i oprócz inwestycji, pozostają powyżej poziomu neutralnego.

MIK według wielkości przedsiębiorstw

W październiku poprawa nastrojów jest najbardziej widoczna w dużych (wzrost o 11,4 pkt.) i średnich firmach (wzrost o 9,8 pkt.). W małych przedsiębiorstwach nastroje są zbliżone do tych z poprzedniego miesiąca, zaś w mikrofirmach obserwujemy zauważalne pogorszenie nastrojów (spadek o 10,6 pkt.). Jednak MIK dla mikrofirm, tak jak w poprzednim miesiącu, plasuje się powyżej odczytu neutralnego.

MIK według branż

Zestawienie pomiarów z miesięcy styczeń-sierpień. Odczyt neutralny wynosi 100

Od pięciu miesięcy przedstawiciele wszystkich badanych branż oceniają koniunkturę pozytywnie, co bezpośrednio wynika z możliwości funkcjonowania w gospodarce bez ścisłych restrykcji. Jednak w ostatnim odczycie spadły nastroje przedsiębiorstw usługowych (o 3,4 pkt. m/m). Co więcej, jest to już trzeci miesiąc, w którym odnotowujemy spadki MIK w tej branży. Największy wzrost m/m dotyczył firm produkcyjnych (+5,9 pkt.), jednak w porównaniu do lipca był to poziom niższy o 2,5 pkt.

Wyraźną poprawę nastrojów przedsiębiorców obserwujemy w handlu, w którym od lipca MIK wzrósł o 13,9 pkt. i w październikowym odczycie wyniósł 116,3 pkt. Podobną sytuację obserwujemy w firmach z sektora TSL (transport-spedycja-logistyka), dla których ostatni odczyt wskaźnika koniunktury jest najwyższy ze wszystkich branż.

MIK diagnostyczny i prognostyczny

Wyniki indeksu diagnostycznego i prognostycznego wskazują, że zarówno obecna koniunktura, jak i przyszła, są postrzegane powyżej poziomu neutralnego. Indeks diagnostyczny w październiku wzrósł o 2,6 pkt. m/m, natomiast indeks prognostyczny w porównaniu z poprzednim miesiącem nie zmienił się.

Indeks diagnostyczny, wyznaczony na podstawie aktualnej wartości sprzedaży, liczby nowych zamówień, mocy produkcyjnych oraz poziomu inwestycji, wynosi w październiku 103,5 pkt. Z kolei indeks prognostyczny, wyznaczony na podstawie ocen planowanej wielkości sprzedaży, zatrudnienia, wynagrodzeń pracowników oraz oceny płynności finansowej, wynosi 117,9 pkt. Na wysoki poziom indeksu prognostycznego wpływa przede wszystkim duży udział firm (70 proc.) dobrze oceniających swoją płynność finansową, pozwalającą na bezproblemowe funkcjonowanie w najbliższych trzech miesiącach.

Komentarz eksperta PIE

W dziesiątej edycji pomiarów, MIK, po raz piąty, przyjął wartość powyżej poziomu neutralnego, co oznacza przewagę nastrojów pozytywnych wśród badanych przedsiębiorstw. Dobra koniunktura utrzymuje się od czerwca, a w październikowym odczycie zanotowaliśmy najwyższą z dotychczas obserwowanych wartości. Wydaje się zatem, że firmy, po wiosennym odbiciu, kiedy zniesiono restrykcje, w jesienny okres wchodzą z optymizmem, mimo że sytuacja pandemiczna pogarsza się wraz z rosnącą liczbą zakażeń. Ewentualny lockdown nie budzi już wśród przedsiębiorców tak poważnych obaw jak poprzednio, choćby z tej przyczyny, że firmy nauczyły się funkcjonować w warunkach zagrożenia.

Dobre nastroje przedsiębiorców związane są głównie z ich stabilną sytuacją finansową - tylko 2 proc. badanych firm wskazuje, że płynność finansowa przedsiębiorstwa jest niedostateczna, by funkcjonować nawet przez miesiąc. Jednak przedsiębiorstwa nie są zbyt skłonne do inwestowania swoich zasobów finansowych - aż 38 proc. firm nie poniosło wydatków inwestycyjnych w ostatnich trzech miesiącach nie z braku możliwości, ale z braku potrzeby inwestowania. Taka sytuacja wynika zapewne z niepewności co do sytuacji na rynku w przyszłości, a środki finansowe ulokowane na kontach przedsiębiorców dają poczucie bezpieczeństwa w razie pogorszenia koniunktury.

Mimo że w każdej branży obserwujemy przewagę pozytywnych nastrojów, to wyraźną poprawę koniunktury m/m widzimy w handlu oraz w sektorze TSL. Wśród tych firm blisko co trzecia odnotowała wzrost wartości sprzedaży m/m i spodziewa się wzrostów sprzedaży w kolejnym miesiącu. Równocześnie wśród firm handlowych obserwujemy grupę, której sytuacja ekonomiczna jest niekorzystna, co potwierdza duża polaryzacja firm z tego obszaru. Pogorszenie koniunktury odczuwają natomiast firmy usługowe, dla których MIK spadł w październiku, w porównaniu z lipcem, aż o 12 pkt. Firmy usługowe, szczególnie te związane z branżą turystyczną, znacznie lepiej radziły sobie podczas wakacji niż jesienią, ponieważ zamówienia zmniejszyły się poniżej wcześniejszych ich oczekiwań.

Warto też zwrócić uwagę, że zróżnicowanie nastrojów zależy od wielkości przedsiębiorstwa. W październiku, w porównaniu z poprzednim miesiącem, firmy duże i średnie odnotowały wzrost koniunktury, małe - brak zmian, a mikrofirmy - pogorszenie. Być może jest to wynik trudniejszej sytuacji ekonomicznej mikrofirm i narastających problemów związanych z cyfryzacją przedsiębiorstwa i zarządzaniem w warunkach dynamicznych zmian otoczenia.

dr Katarzyna Dębkowska
Kierownik Zespołu Foresightu Gospodarczego PIE

Komentarz BGK

W październiku odnotowano poprawę większości składowych MIK. Naszym zdaniem, jest to w części efekt sezonowy, szczególnie widoczny w przemyśle, który zazwyczaj jesienią notuje znaczącą poprawę aktywności po letnim wyhamowaniu. Podobny schemat obserwujemy również w transporcie i logistyce, silnie związanych z sektorem przemysłowym. Jedynym komponentem, który negatywnie zaskakuje jest zatrudnienie, jednak zważywszy na problemy po stronie podażowej rynku pracy, z dużym prawdopodobieństwem jest to konsekwencja spadku podaży, a nie popytu na pracę.

Ze względu na krótki okres prowadzonych badań, trudno obecnie określić, czy poprawa MIK jest determinowana wyłącznie przez czynniki sezonowe. Jednak porównanie z danymi GUS o dłuższej historii, które po odsezonowaniu sugerują stabilizację koniunktury, sądzimy, że kluczowym czynnikiem, który zaważył na poprawie jest aspekt odbicia sezonowego.

Pewien niepokój może wywoływać pogorszenie nastrojów w mikrofirmach. Wydaje się to być spójne z widocznym w danych osłabieniu nastrojów w sektorze usługowym. Naszym zdaniem, jest to jednak w dużej mierze pochodna obaw o pojawienie się ograniczeń w działalności, w obliczu rosnącej jesienią liczby zakażeń na COVID-19. Uważamy, że doniesienia na temat łagodniejszego przebiegu choroby wśród zaszczepionych oraz wysoki ich odsetek powinien z czasem neutralizować te negatywne efekty.

Konrad Soszyński
Biuro Badań i Analiz BGK