MIK

Miesięczny Indeks KoniunkturyStyczeń 2022

000.00

MIK comiesięczne zestawienie

Miesięczny Indeks Koniunktury w styczniu 2022 r. wzrósł do poziomu 110 pkt. Względem grudnia ubiegłego roku to wzrost o 4,2 pkt. Natomiast w porównaniu z ubiegłorocznym odczytem styczniowym widać wzrost aż o 13,9 pkt. Należy też zauważyć, że rok temu poziom MIK (96,1 pkt.) był poniżej 100, co oznaczało przewagę nastrojów negatywnych. Na początku 2022 r. zaobserwowaliśmy przewagę postaw optymistycznych wśród przedsiębiorców, chociaż bardzo wyraźnie odczuwają oni niepewność warunków gospodarczych.

O relatywnie wysokim wyniku MIK w pierwszym odczycie w 2022 r. zdecydowały pozytywne zmiany komponentów, w których na koniec ubiegłego roku odnotowaliśmy spadki m/m, czyli w wartości sprzedaży (+22,4 pkt.) oraz liczbie nowych zamówień (+5 pkt.). Dodatkowo, w najnowszym odczycie zauważamy wyraźny wzrost w zatrudnieniu (+8,9 pkt.) oraz lekki wzrost w mocach produkcyjnych (+1,7 pkt.).

MIK według komponentów

Zestawienie pomiarów z miesięcy styczeń 2021 - styczeń 2022. Odczyt neutralny wynosi 100.

W obecnym odczycie tylko jeden komponent znalazł się poniżej odczytu neutralnego. Chodzi o inwestycje, które również w całym ubiegłym roku nie przekroczyły progu neutralnego. Najwyższy odczyt, który dotąd osiągnęły zanotowaliśmy w listopadzie 2021 r. i wynosił 99,7 pkt. Tegoroczny styczniowy odczyt wynosi tylko 88,8 pkt., co obrazuje spadek o 5,7 pkt. m/m. Jednak w porównaniu ze styczniem 2021 r. tegoroczny styczniowy odczyt jest wyraźnie wyższy (+16,6 pkt.).

Wyraźny wzrost m/m widać w wartości sprzedaży (+22,4 pkt.) oraz w zatrudnieniu (+8,9 pkt.). Nieco mniejsze wzrosty zanotowały nowe zamówienia i moce produkcyjne. Natomiast względem grudnia ubiegłego roku spadła nieco płynność finansowa (-1,7 pkt.) oraz wynagrodzenia (-1,3 pkt.), jednak nadal przekraczają one wartość neutralną.

W zeszłym roku w styczniowym odczycie tylko trzy komponenty przekroczyły próg neutralny i były to: wynagrodzenia (111,3 pkt.), moce produkcyjne (111,3 pkt.) oraz zatrudnienie (104,5 pkt.).

MIK według wielkości przedsiębiorstw

W styczniu nastroje wszystkich grup wielkościowych firm znajdują się powyżej wartości neutralnej. Tymczasem rok temu nastroje firm małych i mikrofirm były poniżej poziomu neutralnego. W styczniu br. najwyższe wartości wskaźników dotyczą firm dużych (119,1 pkt.) i średnich (111,3 pkt.), przy czym w przypadku firm dużych nastroje spadły nieznacznie m/m (o 1,8 pkt.), a w firmach średniej wielkości nastąpił wzrost wskaźnika o 3,0 pkt. W styczniu najniższa wartość wskaźnika koniunktury dotyczy firm małych (102,3 pkt.), w przypadku których nastroje spadły m/m o 4,8 pkt. Interesująco przedstawia się sytuacja mikrofirm. W grudniu ich nastroje, jako jedynej wówczas grupy przedsiębiorstw, były poniżej wartości neutralnej (92,3 pkt.). Natomiast w styczniu mikrofirmy odnotowały silny

MIK według branż

Zestawienie pomiarów z miesięcy styczeń 2021 - styczeń 2022. Odczyt neutralny wynosi 100.

Ocena koniunktury we wszystkich branżach utrzymuje się powyżej poziomu neutralnego i niemal we wszystkich branżach (z wyjątkiem produkcji) widoczny jest wzrost nastrojów m/m. Dla porównania, rok temu we wszystkich branżach (z wyjątkiem produkcji) ocena koniunktury była poniżej poziomu neutralnego. W styczniu br. produkcja jest jedyną branżą, która zanotowała spadek wartości wskaźnika koniunktury względem grudnia (o 9,3 pkt.) do poziomu 110,2. Warto podkreślić, że w grudniu produkcja miała najwyższą wartość wskaźnika wśród wszystkich branż (119,5 pkt.) i był to najwyższy odczyt w całym 2021 r. W styczniu br. najwyższy poziom wskaźnika koniunktury odnosi się do handlu (115,1 pkt.), w przypadku którego odnotowano też największą poprawę nastrojów m/m (o 9,1 pkt.). Słabszy wzrost nastrojów jest w branży TSL (o 8,1 pkt.) i budownictwie (o 7,7 pkt.). W handlu, TSL oraz budownictwie zatrzymała się tendencja spadkowa, która trwała od października 2021 r. W usługach wskaźnik koniunktury wynosi 111,7 pkt. i jest to poprawa o 4,5 pkt. m/m.

Komentarz eksperta PIE

Styczeń przyniósł dość wyraźną poprawę nastrojów wśród polskich przedsiębiorców. Wydaje się, że ma to związek przede wszystkim ze wzrostem sprzedaży w okresie świątecznym. W styczniowym pomiarze aż 31 proc. podmiotów zadeklarowało wzrost sprzedaży w grudniu w porównaniu z poprzednim miesiącem. Oznacza to wzrost o 14 pkt. proc. w porównaniu z deklaracjami z początku grudnia 2021 r.

Obserwowany wysoki poziom indeksu (110,0) świadczy jednak przede wszystkim o skali odbicia gospodarczego dokonanego w 2021 r. Wzrósł on w tym czasie o 13,9 pkt. Poprawiły się również wyniki niemal wszystkich obszarów działania przedsiębiorstw – poziomu sprzedaży i nowych zamówień, poziomu zatrudnienia, płynności finansowej czy inwestycji.

Obecna sytuacja przynosi jednak nowe wyzwania. Są one różnorodne i dotyczą chociażby wzrostu cen energii, problemów z dostępnością pracowników oraz rosnących kosztów pracy. Wszystkie te czynniki przekładają się na wysoki poziom niepewności związany z obecną sytuacją gospodarczą, na co wskazuje większość przebadanych przedsiębiorców.

Na uwagę zwraca fakt, że w sytuacji tak powszechnej niepewności firmy planują zwiększać zatrudnienie i podnosić wynagrodzenia. W pierwszym tegorocznym badaniu aż 18 proc. podmiotów zadeklarowało plany wzrostu poziomu zatrudnienia, zaś odsetek firm planujących wzrost wynagrodzeń utrzymuje się na rekordowo wysokim poziomie 30 proc. Ryzyko pojawienia się bądź nasilenia zjawiska spirali cenowo-płacowej jest w takiej sytuacji wysokie. Jednak w tym kontekście warto zwrócić uwagę na równolegle dokonujące się zmiany na polskim rynku pracy. Wysokie zapotrzebowanie na pracowników oraz rosnące wynagrodzenia są istotnym czynnikiem wpływającym na wzrost aktywności zawodowej. Od początku pandemii zaobserwowaliśmy przyrost liczby osób pracujących o 150 tys. Przy utrzymaniu stopy bezrobocia na poziomie sprzed pandemii oznacza to stopniową aktywizację części osób do tej pory biernych zawodowo. W kontekście wyzwań długoterminowych – starzejącej się populacji i malejącej puli osób w wieku produktywnym – jest to niewątpliwie pozytywna wiadomość.

dr Paula Kukołowicz
Zespół Strategii PIE

Komentarz BGK

W styczniu odnotowano poprawę koniunktury w większości ankietowanych przedsiębiorstw. W podziale ze względu na wielkość firm widać zróżnicowanie. W przypadku dużych przedsiębiorstw zaobserwowaliśmy nieznaczny spadek ocen koniunktury, a wyraźniejszy w małych firmach. Naszym zdaniem, w przypadku tych ostatnich źródłem niepewności są zmiany podatkowe, które ze względu na strukturę podatkową tych firm mają większy wpływ na ich pozycję finansową. Nieznaczne pogorszenie koniunktury w dużych firmach przemysłowych to konsekwencja, widocznego w danych koniunktury GUS za grudzień, spadku zamówień zagranicznych, na które duże firmy są bardziej eksponowane.

W styczniowym badaniu warto zwrócić uwagę na rozkład barier postrzeganych przez firmy jako najpoważniejsze. Wśród nich na pierwszym miejscu wymieniana jest niepewność gospodarcza. Jest to reakcja przedsiębiorstw na wzrost inflacji, co może skutkować spadkiem popytu na pewne produkty. Na drugiej pozycji przedsiębiorstwa wymieniają obawy o wzrost kosztów związanych z cenami energii i płac. Tutaj warto przyjrzeć się branżowej strukturze odpowiedzi. Obawy o wzrost płac dotykają głównie budownictwa, handel i TSL. Branże te nie są narażone na silną konkurencję międzynarodową (z wyjątkiem TSL). Oznacza to, że wzrost kosztów wygenerowany przez te czynniki może skutkować ogólnym wzrostem cen dla wszystkich podmiotów i być może wynikającym z tego pewnym spadkiem zagregowanego popytu. Dla odmiany, firmy przemysłowe, jako główną barierę, wymieniają obawy o wzrost kosztów energii. Jest to prawdopodobnie pochodną dostrzegania ryzyka spadku ich konkurencyjności międzynarodowej. Obecnie bowiem, poza ogólnym wzrostem cen surowców energetycznych, firmy europejskie narażone są na rosnące koszty transformacji energetycznej wynikające z polityki UE. Może to być czynnik, który firmy będą postrzegały jako niwelujący ich przewagę bliskości geograficznej względem konkurentów spoza UE (co w ostatnich dwóch latach poprawiało ich pozycję konkurencyjną).

Konrad Soszyński
Biuro Badań i Analiz BGK